Sitede ara

ÇALIŞMA ALANLARI

Utançtan Haza: Kadın Cinselliğinin Görünmez Prangaları ve Bilinmezliği

✧

Kadın cinselliği bir haz yolculuğu mu, yoksa toplumsal suçluluk ve kontrol mekanizmalarıyla mühürlenmiş bir tabu mu? Erken dönem çocukluk kodlamalarından cinsel işlev bozukluklarına, seyirci (spectatoring) modundan yatak odasındaki duygusal bağlara kadar kadın cinselliğinin görünmez prangalarını ve özgürleşme yollarını keşfedin.

Cinsellik, insan türünün devamlılığını sağlamanın çok ötesinde; bireyin yaşam kalitesini, kendilik algısını ve psikolojik iyi oluşunu belirleyen en temel varoluşsal bileşenlerden biridir. Bu gerçek, insan olmanın bir gereği olarak hem kadın hem de erkek için eşit derecede geçerlidir. Ancak iş kadına ve kadın cinselliğine geldiğinde, bu bileşen doğrusal bir haz yolculuğu olmaktan hızla çıkar. Kadınlar için cinsellik; erken dönem nesne ilişkilerine, içine doğulan kültürün dinamiklerine ve partnerle kurulan bağın güvenliğine bağlı olarak bazen iyileştirici bir yakınlaşma, bazen de toplumsal bir ödevin getirdiği yabancılaşma ve hatta bir tiksinme kaynağı olarak yaşanır.

Erken Dönem Kodlamaları: “Arzulanma Arzusu” ve Erkeğin “Bilinmezlik” Kaygısı

Biyolojik cinsiyet anne rahmine düştüğümüz an belirlense de cinselliğe ve kendi bedenimize yüklediğimiz anlamlar çocuklukta, ilk bakım verenlerimizle kurduğumuz dinamiklerde şekillenir. Çocukluk çağının sonlarında, ergenlikle birlikte cinsel farklılaşma ve farkındalık kazanma sürecine geçilir. Bu dönemde doğru, sansürsüz ve sağlıklı cinsel bilgilerin edinilmesi psiko-seksüel gelişim için elzemdir. Ancak ataerkil toplumlarda çocuk yetiştirme pratikleri, iki cinsiyetin bedensel keşif yolculuğunu tamamen zıt yönlere savurur. Erkek çocuğunun cinsel keşfi aile içinde bir gurur vesilesi olarak ödüllendirilirken; kız çocuğunun  görünen bacağı, açılan yakası bile bir kriz meselesine dönüşebilir. Kız çocuğu, bedeninin “ailenin namus ve itibar deposu” olarak kodlandığını hisseder.

Bu baskının ve denetim arzusunun kökleri sadece ahlak mitlerine değil, eril dünyanın derin bir cinsel güvensizliğine de dayanır. Psikanalitik açıdan bakıldığında; birinci kişi cinsel deneyimi her zaman bir diğerine kapalıdır ama kadınlarınki erkeklerinkinden çok daha büyük bir “bilinmezlik” barındırır. Cinsel birleşme erkekte gözle görünür bir ereksiyon gerektirirken ve orgazmla bu ereksiyon etkisini bir süre için yitirirken; dişil uyarılma ve orgazm işaretleri çok daha sinsi, içsel ve kolay taklit edilebilir niteliktedir. İşte kadındaki bu ele gelmez, tam olarak denetlenemez “bilinmezlik” boyutu, erkeklerde yoğun bir cinsel güvensizlik ve kıskançlık yaratır. Ataerkil sistemin kadını cinsel olarak tamamen “deneyimsiz” ve “el değmemiş” kalmaya zorlaması, aslında bu bilinemezliğin yarattığı erkeklik kaygısını bastırma ve kadının arzusunu erkenden sabitleme çabasından başka bir şey değildir.

Bu sistemin içinde büyüyen kadın, bir “arzu nesnesi” (başkası tarafından istenen, makbul olan) olmaya odaklanırken, kendi dünyasında bir “arzulayan özne” (talep eden, dürtüsel olan) olmayı deneyimleyemez. Cinsel uyarılma; çocukluktan kalma o köklü suçluluk ve cezalandırılma korkularını tetikler. Utançla mühürlenmiş bir beden, hazzı bir hak olarak görmekte zorlanır.

Bedenin Seyirci Modu ve Kontrolü Bırakma Korkusu

Kadınların kendi bedenleriyle kurdukları bu mesafeli ilişki, ne yazık ki modern toplumların da görünmez prangasıdır. Toplumsal normlar kadından cinselliği aktif bir şekilde talep etmesini istemez; ondan beklenen sadece partnerine “yanıt vermesi”dir. Modern çağın pornografileşmiş medyası ve sosyal medya filtreleri ise kadını yatak odasında hazzın akışında kalmak yerine, zihinsel olarak kendini dışarıdan izleyen bir gözlemciye dönüştürür. Klinik literatürde “seyirci (spectatoring) modu” dediğimiz bu durumda kadın; “Göbeğim nasıl görünüyor? Selülitlerim fark ediliyor mu? Yeterince estetik miyim?” kaygısıyla uyarılma döngüsünden tamamen kopar.

Oysa cinselliğin o aşkın gücü, tam anlamıyla günlük psişik yapıları zayıflatarak sıradan kendilik deneyimini sarsmasından, yani zihnin o katı kontrol mekanizmalarını felç etmesinden kaynaklanır. Romantik aşkın ve hazzın merkezinde “kendini bırakma” (surrender) duygusu vardır. Ancak hayatı boyunca bedenini korumak, denetlemek ve toplumsal olarak “uslu” davranmak zorunda kalan bir kadının, yatak odasında hayatı sürdürmek için harcadığı o tümgüçlü kontrolü ve inatçılığı bir kenara bırakıp kendini bu davetsiz, kestirilemez tutkuya teslim etmesi psikolojik olarak çok zordur. Kendini bırakmanın bu çekiciliği ve beraberinde getirdiği kontrol kaybı, tutkuyu kadın için kaçınılmaz olarak tehlikeli ve tehditkar kılar. Tutku kestirilemez ve davetsizdir; bu yüzden güvenli alanından çıkmak istemeyen kadın psişesi için bir risk olarak algılanır.

Bastırılmışlığın Bedensel Çığlığı: Cinsel İşlev Bozuklukları

Zihin, kendini bırakmanın getirdiği bu tehlike algısından ve çocukluktan kalan suçluluk duygularından korunmak adına savunma mekanizmaları geliştirir; klinik ortamda karşılaştığımız kadın cinsel işlev bozuklukları da tam olarak bu savunmaların bedensel birer çığlığıdır. Yapılan çalışmalar, kadınların %30 ila %60’ının yaşamları boyunca en az bir kez cinsel sorun yaşadığını gösteriyor ve en sık karşımıza çıkan tablo cinsel istek azlığı ile uyarılma sorunları oluyor.

Bilinç düzeyinde kadın ilişkiyi yaşamak istese bile, bilinçdışı o çocukluktaki “saf, uslu ve el değmemiş kız” imajını korumak için vajinal kasları kilitleyerek penisin girişine izin vermeyebilir (vajinismus/genito-pelvik ağrı bozukluğu) veya uyarılma gerçekleşse dahi kontrolü tamamen kaybetme korkusu yüzünden o nihai salınımı/boşalmayı (anorgazmi) deneyimleyemez. Dolayısıyla kadınlardaki cinsel işlev bozuklukları, biyolojik bir yetersizlikten ziyade; toplumsal mitlerin, performansa dayalı seyirci modunun ve “arzulayan özne” olamamanın getirdiği psiko-sosyal birer sıkışmadır.

Kadın Cinselliğinde İlişkisel Paradoks ve Duygusal Kırgınlıklar

Cinsellik, partnerlerin birbirleriyle ve kendi iç dünyalarıyla kurdukları bağdan bağımsız düşünülemez; ancak kadın dünyasında bu bağın ilişkisel boyutu uyarılma döngüsünün tam merkezinde yer alır. Pek çok kadın için cinsel yakınlaşma; sadece fiziksel bir dürtünün doyumu değil, güven, şefkat, görülme ve arzulanma gibi duygusal ihtiyaçların bir arada yaşandığı bütünsel bir güvenli alan (holding environment) arayışıdır. Kadının cinselliği duygusal bağla bu denli bütünleştiren doğası, ona çok daha derin ve doyumlu bir deneyim kapısı aralarken; madalyonun diğer yüzünde yatak odasını dışsal dinamiklere karşı son derece hassas ve kırılgan bir zemine taşır.

Çift ilişkisinde yaşanan süreçler, kadının cinsel uyarılma sistemini doğrudan etkiler. Kadın; gün içinde hissettiği değersizlik duygusunu, partnerine karşı biriken ama sözel olarak ifade bulamayan kırgınlıkları, fark edilmeme öfkesini ya da hayal kırıklıklarını zihinsel olarak yatak odasının dışında bırakmakta zorlanır. Duygusal güven zedelendiğinde, yatak odası bilinçdışı bir çatışma alanına dönüşebilir. Kadın, hissettiği kırgınlığın doğal bir sonucu olarak (çoğu zaman farkında bile olmadan) arzusunu geri çekebilir veya uyarılma döngüsünü kapatabilir. Ya da tam tersi, cinselliğe sadece bir “ödev” veya “ilişkiyi sürdürme mekanizması” olarak katılarak kendi duygusal bütünlüğüne karşı pasif-agresif bir mesafe koyabilir. Dolayısıyla kadın dünyasında cinsel isteksizlik, genellikle tek başına mekanik bir arzu problemi değil; ilişki içindeki güvensizliğe, kırgınlığa ve duygusal olarak kapsanamamaya verilen bedensel ve psişik bir yanıttır.

Sonuç: Biyo-Psiko-Sosyal Dönüşüm

Ülkemizde kadının cinsel olarak makbul ve evlenilebilir bulunması hala “namus” ve “deneyimsizlik” mitlerine bağlıdır. Kadının kendi seçtiği kişiyle arzusunu özgürce yaşaması engellendiğinde, bu durum tüm kadınların zihnine bir gözdağı olarak yerleşir ve haz odaklı olmayan, bastırılmış bir kadın cinselliği yaratır.

Oysa sağlıklı bireyler, sağlıklı evlilikler ve dolayısıyla sağlıklı bir toplum için kadın cinselliğinin haz odaklı, özgürce ve hak edilen değerde yaşanması bir lüks değil, psikolojik bir zorunluluktur. Cinsel sorunları azaltmanın yolu; toplumsal mitlerimizi ve katı normlarimizi esnetebilmekten, cinsel eğitimi tabu olmaktan çıkarmaktan ve cinselliği dış gözlerin yargılayan denetiminden kurtarıp iki yetişkin arasındaki mahrem, güvenli ve şefkatli o alanına geri iade etmekten geçer.

Unutmamalıyız ki; ünlü seks terapisti Bernie Zilbergeld’in de vurguladığı gibi:

“Cinsellik bacaklarımızın arasında değil, kulaklarımızın arasındadır.”

 
☎
Bu Sitede, kullanıcı deneyimini geliştirmek ve internet sitesinin verimli çalışmasını sağlamak amacıyla çerezler kullanılmaktadır. Daha fazla bilgi için çerez politikamızı okuyun.